|
|
Қолдан түспейтін бала Жас сәбиге анасының немесе әжесі бар, кез-келген жақын адамының жылуын тұла бойымен сезіну аса қажет. Қарны тоқ болса да, ересек адам қолына алмайынша тыншымайтын нәрестенің мінез-құлқы осыны аңғартса керек
Үлкендер: «Жаңа туған нәрестені көтере беруге болмайды, анасының иісін алған бала жылауық болады дейтін». Алайда, немересін бесігінде, болмаса алдына алып тербетіп өсіретін әжелер жас босанған ананың жұмысын жеңілдететін. Үлкен отбасының мүшелері кезекпен көтеріп жүрген бөбектің қанша ұйықтап немесе жылағаны байқалмайтын да. Соның арқасында анасының уақыты үйішілік жұмыстар мен келімді-кетімді қонаққа да, емізулі бөпесіне де жетіп артылатын еді. Ал, айналасын танып үлгермеген жаңа өмір иесіне жақын адамдардың жылылығы мен махаббатын сезіну қаншалықты маңызды?
Ұйықтау мен емуді ғана білетін өбектің үш айлығында танымдық кезеңі басталады. Әлі отырып, айналасына еркін қарай алмайтын сәбидің жалғыз мүмкіндігі — үлкендердің көтергенін күту.
Нәрестенің даму кезеңі мынадай маңызды сәттерді ұмытпауды талап етеді:
• Әлеуметтік қалыптасу, демек бұл кезеңде үлкендердің сәбимен сөйлесіп, қарым-қатынаста болуы өте маңызды;
• Импринтинг — дүние есігін ашқан алғашқы минуттарда баланың есінде сақталатын көріністер;
• Сезімталдығының артуы — бөбекке тек жақсы көңіл күйін сыйлау керектігі;
• Жайсыз көңіл күйдің бала психикасының тежелуіне әкелетінін;
• Зияттылық дамуы — баланы жаңа да жақсы әсерге бөлейтін жағдай жасау;
• Ақпараттардың біртіндеп күрделенуін қадағалау.
Бөбегіңізді қолыңызға алғанда оның дамуы үшін ең маңызды сипап-сезіну үдерісін қалыптастырасыз. Сипап-сезіну арқылы миға баратын белгі, ана құрсағында жатқан сәбидің 5-6 аптасынан бастап, өзге сезім мүшелерінен бұрын дамиды. Ал, сипап — сезу нүктелері ағзаның белгілі бөлігінде ғана емес, тұтас тұла бойында орналасқан. Әсіресе, саусақтарының ұшы мен ерінінде, иығы мен арқасы, санынан орын тепкен бұл нүктелер, жақын адамның жылылығын сезінгені жайында бірден миына хабар береді. Сондықтан, баланың қасына келіп, баппен қолыңызға алып, емізіп, ақырын тербете отырып айтқан әніңізден баланың күші толыға түседі. Әлбетте, сәбидің жылап, шаршағанынан гөрі айналасын танып, бақылай алатын сәттері әлдеқайда пайдалырақ.
Баланы қолыңызға алып, ақырын айнала жүріп, баяу ғана жоғары-төмен, алға-артқа билей жасаған қимылдарыңыз — сезім мүшелерінің дамуына септігін тигізеді.
Анасының айтқан сөздерінен баланың өзіндік сөйлеу мәнері қалыптасады. Құрсақта жатып естіген таныс үн иесінің көңіл күйін ажыратып үйренеді.
Баласын қолына алып әндетіп жүрген жас ананың жаны жұбанып, босанғаннан кейінгі күйзелістен де арылады.
Шала туылған нәрестелер анасының жылуы мен демі арқылы тыныс алуын қалыптасырып, қатарластарын тез қуып жетеді.
Бірнеше апталық нәрестені бар махаббатыңызбен елжірей көтергеніңіз — орынсыз еркелікке үйрету деген сөз емес. Кішкентай ғана бөбектің ыңғайына көніп, қажетінше баптауды бір жасқа толғаннан кейін ғана сәл ширатуға болады. Ал, баланы тым еркелетпей, анасы тек емізетін немесе жаялығын ауыстырар кезде ғана қолына алу керек деген пікірдің мынадай сырлары ашылды:
Біріншіден, анасының махаббатына қана алмаған сәбиде жылылық пен мейірімділік қалыптаспай, үлкейгенде де сол самарқау күйінен ажырай алмай жүреді;
Екіншіден, құрсағында жатып, үнемі бірге жүрген жылылықты іздейтін сәби жаялығы таза, қарыны аш болса да, анасынан алыстауға әлі дайын еместігін білдіріп, әдеттегі жылаудан өзгешелеу дауыспен жылайды. Баланың жиі жылап, көңіл күйінің бұзылуы жүйкесіне жақсы тимейді;.
Үшіншіден, махаббатын сыртына шығармай, салқынқандылық таныту балаға берілер жақсы тәрбиеге негіз бола алмайтынын да түсінуіңіз керек.
САҚТЫҚ ШАРАСЫ
Жас ананың үйішілік шаруасының көп болатыны белгілі. Күнделікті қайталана беретін бірізді күйбең тірліктен бала тәрбиесі әлдеқайда маңызды екенін ұмытпаңыз. Ал, өзге шаруаға қашанда жақын сіңлілеріңіз бен қайынсіңлілеріңізді шақыра аласыз. Сізге көмегін бере жүріп, өздеріне де тәжірибе жинауға мол мүмкіндік емес пе?
Сонымен, баланы қолыңызға алып, мейірлене иіскеудің пайдасын түсінсеңіз, енді қалай дұрыс ұстау керектігін де айта кетейік. Әлі шеміршектері қатаймаған, әлжуаз буындарына зақым келтіріп алмау үшін дұрыс ұстау керек. Мойыны бекіп үлгермеген 2-2,5 айлық кезінде, одан кейінгі уақытта да баланың басын қолыңызбен демеп ұстаңыз. Жатқыза көтергенде, баланың шүйдесі шынтағыңызға таяу, арқасы білегіңізде жатсын. Ал, жамбасы мен саны алақаныңызбен демеп ұстауға да ыңғайлы, түзу жатсын. Екбетінен ұстағыңыз келсе, білегіңізге ішімен жатқызыңыз. Басы шынтағыңыздың бүгілген тұсына дөп келіп, қолыңызбен аяқтарының арасынан ұстағаныңыз дұрыс. Ал, еміп болған бөбектің ішіне жиналған желді шығару үшін тігінен ұстайтыныңыз және белгілі. Өзіңізге қарата ұстаған тәттіңіздің арқасы мен басын сүйеңіз.
Бала өскен сайын салмақ қосып, әрлене түседі. Қолыңызға салмақ түсіп, шаршамас үшін «беби-слинг» немесе «кенгуру» секілді көмекшілерді пайдаланған дұрыс. Алайда, баланы көтеруге қаншалықты ығңайлы десек те, 40 минуттан артық бір қалыпта ұстауға болмайды. Себебі, әлі қалыптасып үлгермеген тірек-қимыл жүйесі зардап шегуі мүмкін. Кез-келген затты мөлшерімен іске асырса ғана пайдалы, артық кетсе зиян болатынын ұмытпаған жөн.
САҚТЫҚ ШАРАСЫ
Балаңызға деген жылуыңызды, аналық махаббатыңызды ашық білдіруге үйреніңіз.
1-2 жасқа келгенде өздігінен жүре алатын сәбиді бұрынғыдай көтерудің еш қажеттілігі жоқ. Тек ұзақ серуеннен шаршап қалған кездерде әкесінің мойынына мінгізгені немесе анасының қолына көтергені еш артықтық етпейді.
Аналарымыз арқасына көтерген балақанын сақтықта қорлық жоқ дегендей жылы орамалымен жауырынына таңып байлап алатын. Бұл баланың белі қайырылып кетпеуіне және жаурамауына кепілдік. Әжесінің немесе анасының жып-жылы арқасында, ыстық құшағында қамсыз-мұңсыз өскен баланың өзгелеріне қарағанда сау-саламат, мықты азамат болатынын ғылым да дәлелдейді.
"Бопем" журналы, №8 (01) қаңтар 2012
|
|
|
ЗАЙКА
|
Модная детская одежда, обувь, аксессуары и игрушки
Алматы
|
|
Магазин Кiрiнiз
|
Еженедельно новое поступление в отделе "Домашний доктор".
Новинка недели - бандаж для лечения пупочной грыжи у малышей!
Талдыкорган
|
|
Детский сад и мини-клуб «Керемет»
|
Подготовка к школе, языки с 4-х лет, группы с 2-х лет. Бесплатное пробное занятие!
www.keremet.com.kz
Алматы
|
|
Детский центр искусств "Браво"
|
Развивающие, творческие, комплексные и спортивные занятия для Вас и ваших детей.
тел:327-33-58,239-55-43
Алматы
|
|
Клиника «Астана ЭКОЛАЙФ»
|
Клиника репродуктивных технологий и ЭКО-оплодотворения. Мы помогаем!
www.ecolife.kz
Астана
|
|
Детский сад Kinder Land
|
Детский сад Kinder Land – доброе начало! Уютный детский сад для детей от 2 до 7 лет, расположенный в экологически чистом районе.
www.kinder-land.kz
Алматы
|
|
Агентство по подбору персонала в семьи и организации
|
Няни, домработницы, повара, логопеды, психологи, репетиторы. Курсы для нянь.
Алматы
|
|
ТОЧКА РОСТА - детский центр интенсивного развития от 1 года до 16 лет
|
Самый широкий ассортимент развивающих курсов и кружков – от раннего развития до подростковых тренингов.
ТРК «Глобус», 1 этаж
www.tochka-rosta.ru
|
Посмотреть все рекламные объявления
[ Разместить рекламное объявление ]
30 000 тенге за 6 месяцев,
или 40 000 тенге за 12 месяцев.
Раскраски
Веселое видео
Посмотреть все видео
|
|
